Bijna de helft van de jongeren in de puberteit experimenteert met illegale drugs. Meer jongens dan meisjes. Uit onderzoek blijkt dat 5 à 10 procent daarvan een regelmatig gebruiker of verslaafde wordt. Het gebruik van andere cultureel aanvaarde drugs zoals alcohol, pijnstillers, vermagerings-, slaap- en kalmeringspillen neemt toe. Druggebruik en drugproblemen vinden grotendeels plaats buiten de deur of in het geheim, zodat de ouders het niet merken. Op deze manier sluipt deze gewoonte erin en worden jongeren verslaafd.
Maar wat is drugs nu precies? Drugs zijn alle middelen die invloed hebben op ons bewustzijn en worden gebruikt als genotsmiddel. Verdovende middelen zijn bijvoorbeeld alcohol, slaap- en kalmeringsmiddelen en pijnstillers. Stimulerende middelen zijn cafeïne, nicotine, amfetaminen en cocaïne. En bewustzijnsveranderende middelen zijn marihuana, LSD, XTC, lijmen, benzine en ether.
Er bestaan 5 fasen van verslaving:
1. Kennismaking
-
-Door imitatie: voorbeelden uit de omgeving van leerlingen
-
-Door experiment: de experimentele fase is op zichzelf niet gevaarlijk.
-
-Niemand raakt van de ene op de andere dag verslaafd.
-
-In de puberteit is experimenteren normaal.
-
2.Leren gebruiken en prettig vinden. De meeste drugs zijn bij het eerste gebruik niet lekker. Stoppen is dan meestal nog geen probleem. Vele jongeren haken af omdat ze het niet leuk vinden.
3. Geregeld gebruiken: het wordt een slechte gewoonte.
4. Overmatig gebruiken: alle gelegenheden zijn goed.
5. Verslaving: zonder het genotsmiddel is functioneren onmogelijk.
Mensen grijpen naar drugs uit nieuwsgierigheid, voor het plezier, om in groep aanvaard te worden, om hun zelfstandigheid te bewijzen, om de stress aan te kunnen, om te ontsnappen aan verveling en eenzaamheid, uit protest tegen autoriteiten, omwille van de uitdaging en om risico’s te nemen. Ze hebben de behoefte om grenzen te verleggen, te experimenteren met nieuwe vormen van gedrag en nieuwe waarden en normen te ontwikkelen. De risico's van het druggebruik worden bepaald door:
- de drug zelf
- de gebruiker: zijn zelfvertrouwen, draagkracht, vermogen om met onflicten om te gaan
- het milieu: vriendengroep, reclame, gewoonten in het gezin
De gevolgen van verslaving zijn meer dan slechts lichamelijke problemen:
- relatieproblemen, conflicten, sociaal isolement
- financiële problemen en criminaliteit
- juridische problemen
Maar hoe weet je of iemand verslaafd is? Druggebruik is niet altijd zichtbaar. Als het om laag gedoseerd of occasioneel gebruik gaat tijdens de weekends, zijn er geen signalen merkbaar. Probeer geen detective te spelen op zoek naar specifieke signalen van druggebruik. Dat resulteert in wederzijds wantrouwen en een welles-nietes-discussie: waar zijn de bewijzen? Er zijn trouwens geen specifieke signalen die uitsluitsel geven over druggebruik. Het is veel belangrijker om oog te hebben voor veranderend gedrag:
- laten vallen van vrienden en familie
- loslaten van interesses, engagement of hobby's
- verminderde prestaties op werk of school
- plots veranderen van uiterlijk
- zich afsluiten
- liegen en bedriegen
Deze veranderingen hoeven niet noodzakelijk te wijzen op druggebruik. Het kunnen evengoed uitingen zijn van andere problemen. Praat met diegene. Beschrijf zijn gedrag neutraal (voeg niets persoonlijks of afkeurends toe, ga niet beschuldigen), toon begrip, respecteer de andere als persoon. Mocht diegene zijn hart bij jou luchten, raak dan niet in paniek. Iemand die met drugs experimenteert hoeft niet per se verslaafd te zijn. Het is belangrijk om te weten waarom diegene drugs gebruikt. Onder invloed van anderen of om persoonlijke redenen? In een gesprek kan je te weten komen of diegene alleen maar experimenteert of het een regelmatig gebruiker is of verslaafd. Experimenteert hij of zij, dan kan een gesprek al veel verhelpen. Gebruikt hij of zij regelmatig drugs, dan is doorverwijzing nodig naar het CLB of een Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg. Zij schatten de ernst van het probleem in en verwijzen eventueel door naar een ontwenningscentrum.
Voor meer informatie: www.verslavendemiddelen.nl
